मुंबई महानगराच्या धावपळीच्या, धकाधकीच्या जीवनातही जिथे भक्ती, निसर्गपूजा आणि अन्नसंस्कृती जिवंत आहे, असे श्रद्धास्थान म्हणजे डोंबिवली येथील शाकंभरी देवी मंदिर. आधुनिक इमारती, वेगवान जीवनशैली आणि स्पर्धेच्या वातावरणातही येथे आदिशक्ती दुर्गेच्या अन्नपूर्णा व वनदेवी स्वरूपातील शाकंभरी मातेची उपासना अत्यंत श्रद्धा आणि भक्तिभावाने केली जाते. शहराच्या मध्यवर्ती भागात असूनही हे मंदिर भक्तांना निसर्गाशी आणि जीवनमूल्यांशी जोडणारे केंद्र ठरले आहे.
शाकंभरी देवी म्हणजे अन्नदात्री माता. पुराणकथेनुसार, दीर्घकाळ चाललेल्या दुष्काळाच्या काळात देवीने सृष्टीचे रक्षण करण्यासाठी भाजीपाला, धान्य, फळे आणि औषधी वनस्पती निर्माण केल्या. मानवासह पशुपक्षी आणि संपूर्ण सृष्टीला अन्न देऊन देवीने जीवन टिकवले. त्यामुळे ‘शाक’ म्हणजे अन्न आणि ‘भरी’ म्हणजे पोषण करणारी अशी शाकंभरी देवीची ओळख निर्माण झाली. याच कारणामुळे डोंबिवली परिसरातील अनेक कुटुंबे देवीला आपल्या कुलदेवतेप्रमाणे मानून तिची नित्य उपासना करतात.
डोंबिवली येथील शाकंभरी देवी मंदिर हे केवळ धार्मिक स्थळ नसून मानसिक शांततेचे आश्रयस्थान आहे. नोकरी, व्यवसाय, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि ताणतणावांनी भरलेल्या आयुष्यात भाविकांना येथे येऊन समाधान, स्थैर्य आणि आश्वासक ऊर्जा मिळते, अशी भावना अनेक भक्त व्यक्त करतात. आरोग्य, आर्थिक सुबत्ता, कौटुंबिक सुख-शांती आणि संकटांपासून मुक्ती यासाठी देवीकडे नवस करण्याची आणि नवसपूर्तीची परंपरा येथे आजही श्रद्धेने जपली जाते.
दरवर्षी पौष महिन्यात साजरे होणारे शाकंभरी नवरात्र हे या मंदिराचे विशेष आकर्षण आहे. या काळात देवीची विशेष पूजा, अभिषेक, दुर्गासप्तशती पठण, शाकंभरी स्तोत्रांचा जागर आणि विविध धार्मिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. देवीला भाजीपाला, धान्य आणि कडधान्यांचा नैवेद्य अर्पण करण्याची प्रथा येथे अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. याचबरोबर अन्नदान, भाजीपाला वाटप आणि सामाजिक उपक्रम राबवले जात असल्याने शाकंभरी नवरात्र हा उत्सव केवळ धार्मिक न राहता सामाजिक बांधिलकीचे प्रतीक ठरतो.
डोंबिवलीसारख्या शहरी भागात शाकंभरी देवीची उपासना अधिकच अर्थपूर्ण ठरते. अन्नाचे महत्त्व, निसर्गाचा सन्मान, पर्यावरण संवर्धन आणि गरजूंसाठी मदतीची भावना यांचा संदेश देवीच्या आराधनेतून मिळतो. उपभोगप्रधान जीवनशैलीतही माणसाने निसर्गाशी नातं जपावं, अन्नाची किंमत ओळखावी आणि समाजाप्रती कर्तव्यभाव ठेवावा, ही शिकवण शाकंभरी देवीची उपासना देते.
शहराच्या गजबजाटातही भक्तीची शुद्ध परंपरा, सामाजिक जाणीव आणि सांस्कृतिक मूल्ये जपणारे डोंबिवली येथील शाकंभरी देवी मंदिर हे श्रद्धा, संस्कृती आणि मानवतेचे सुंदर प्रतीक बनले आहे. अन्नदात्री मातेपुढे नतमस्तक होत भाविक आजही येथे आशा, समाधान आणि समृद्धीची प्रार्थना करताना दिसतात—आणि म्हणूनच हे मंदिर आधुनिक शहरातही निसर्गपूजेचा जिवंत श्वास घेणारे तीर्थक्षेत्र ठरते.
Address: 301/C, Kopar Rd, Ramkrishna Hari Society, RBI Colony, Dombivli West, Dombivli, Maharashtra 421202
Comments
Post a Comment